Op de barricades voor het klimaat

“Onze generatie zal nog heel veel tijd op aarde doorbrengen. Daarom zou het voor ons vanzelfsprekend moeten zijn om duurzaam te leven”, zegt Fynn. De 16-jarige scholier van het Kardinal-von-Galen-Gymnasium uit het Duitse Kevelaer heeft zich de laatste tijd intensief beziggehouden met de vraag hoe we duurzamer kunnen leven. Reden hiervoor is dat hij voor het vak Nederlands samen met zijn klasgenoten meedoet aan de Euregionale Scholenwedstrijd van de Euregio Rijn-Waal. De wedstrijd draait dit jaar om het thema duurzaamheid. In gesprek met ons vertellen hij en zijn klasgenoten Anna, Annika en Marie onder andere waarom ze mee hebben gedaan en hoe hun inzending eruitziet.

 

Samen sta je sterker: volgens dat motto hebben twee klassen van het Kardinal-von-Galen-Gymnasium in Kevelaer onder leiding van hun docenten Nederlands Nicole Lücke en Monika Janßen hun creativiteit en kennis gebundeld. Samen hebben ze een mooie inzending voor de Euregionale Scholenwedstrijd gemaakt. Omdat de scholieren lange tijd alleen online les hadden, was het voor de twee docenten niet zo eenvoudig om de neuzen van de 44 scholieren dezelfde kant op te krijgen. Desalniettemin waren de leerlingen er al snel over uit dat ze als inzending een korte film wilden inleveren. “Ze hebben eerst samen een concept voor hun inzending ontwikkeld, en vervolgens in kleine groepjes van twee en drie verder gewerkt”, aldus Janßen. In de laatste fase mochten de leerlingen weer naar school komen, wat zorgde voor een nog betere samenwerking.  

“Ieder groepje heeft een onderdeel uitgekozen, zoals vervoer, vakanties of levensmiddelen, en hier een kort filmpje over gemaakt. Daarna hebben we alle filmpjes samengevoegd tot één video”, legt Anna uit. Haar klasgenoot Marie vult aan: “Met de video willen we bereiken dat andere scholieren zich ook met het thema duurzaamheid gaan bezighouden, en ze motiveren om zich ook voor het klimaat in te zetten.”

 

Te veel CO2-uitstoot

Maar wat was eigenlijk de motivatie van de bovenbouwscholieren van het Kevelaerse gymnasium om aan de Scholenwedstrijd mee te doen? Toen hun docenten Nicole Lücke en Monika Janßen hun leerlingen voorstelden om mee te doen aan de Euregionale Scholenwedstrijd, waren ze direct enthousiast. “We gaan graag nieuwe uitdagingen aan”, beschrijft Annika. “En in dit geval is het echt een thema dat heel veel invloed op ons zelf heeft. Want wanneer we niet nu duurzamer gaan leven, zal de klimaatverandering enorme gevolgen voor ons leven hebben. Daarom was voor ons snel duidelijk dat we mee wilden doen aan de Scholenwedstrijd.” Ook de twee docenten vinden de deelname een zinvol onderdeel van de lessen Nederlands – vooral omdat dit actuele thema ook onderdeel van het lesplan is.

Om zich te kunnen verdiepen in het onderwerp en de situatie in het buurland, hebben de scholieren eerst deelgenomen aan vier digitale workshops. Deze heeft meteorologe Margot Ribberink samen met museum De Bastei en het netwerk Groen Blauwe Rijn Alliantie ontwikkeld en uitgevoerd. De verwachtingen van beide docenten werden waargemaakt: “De workshopthema’s werden op een manier behandeld die aansluit bij de leefwereld van de scholieren. Ze kregen concrete handreikingen voor hun dagelijks leven.”

Van de workshops hebben ze veel geleerd, vinden Anna, Annika, Marie en Fynn – niet alleen voor hun inzending, maar ook voor zichzelf. “We hebben veel nieuwe dingen geleerd, bijvoorbeeld hoe groot onze ecologische voetafdruk is, dat we een wegwerpmaatschappij zijn, hoe onverantwoordelijk we met de natuur omgaan en hoezeer we roofbouw hierop plegen”, aldus Fynn. “We onttrekken grondstoffen aan de aarde, wat we eigenlijk helemaal niet zouden mogen doen.” Marie was vooral onder de indruk van het resultaat van de test waarmee ze haar ecologische voetafdruk berekende. De uitkomst van de test bevestigde namelijk haar eerste indruk: “De resultaten lieten ons nog eens zien dat we allemaal veel te veel CO2-uitstoot veroorzaken.”

 

Een duurzaam leven

Met behulp van de workshops en de test om hun ecologische voetafdruk te berekenen konden de Duitse scholieren voor hun inzending adviezen en tips voor hun Nederlandse leeftijdsgenoten ontwikkelen. “We hebben bijvoorbeeld gezien dat de vleesconsumptie in Nederland weliswaar terugloopt, net als in Duitsland, maar nog steeds te hoog is”, legt Anna uit. In de video hebben de leerlingen geprobeerd om niet alleen op te sommen wat de Nederlanders beter zouden kunnen doen, maar vooral ook op welke manier ze dat voor elkaar kunnen krijgen.

De scholieren geven toe dat ze zich vóór de deelname aan de Scholenwedstrijd slechts oppervlakkig met het thema duurzaamheid bezighielden. “We wisten wel dat we meer moesten doen”, geeft Annika toe, “maar het is niet zo eenvoudig om daar in je dagelijks leven ook echt werk van te maken.” Anna geeft aan dat ze sinds het begin van de Scholenwedstrijd een stuk minder vlees eet. Dat vindt ze niet erg – integendeel zelfs: “Ik vind het niet moeilijk, ik mis vlees helemaal niet.” Ze kon zelfs haar twee broertjes ertoe zetten hetzelfde te doen.

 

Nederlands opent veel deuren

Sinds ongeveer anderhalf jaar leren deze scholieren van het Kardinal-von-Galen-Gymnasium nu Nederlands. Een logische keus, vinden ze – ze wonen immers heel dicht bij de grens. “We gaan vaak naar Nederland om er boodschappen te doen of om er op vakantie te gaan. Dan is het handig wanneer je de taal ook spreekt. En ook voor een latere baan kan Nederlands heel nuttig zijn”, weet Annika zeker. Docente Lücke ziet dit ook zo: “Je kunt zo je buren beter leren kennen – je leert niet alleen de taal, maar maakt ook nog eens kennis met culturele normen en waarden. Zo ontstaat voor onze leerlingen de mogelijkheid om in het buurland te studeren en te werken.”